فـــــــــــــرح آبــــــــــــــاد

فــرح آبــاد ســاري

1. ظلم به فرح آباد در سايت سازمان ميراث فرهنگي مازندران *جديد*
2. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-6
3. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-5
4. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-4
5. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-3
6. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-2 
7. فـــــــــرح آبـــــــاد به روایت اسناد تاریخی-1
8. سیاهه اسامی مسئولین فـــــرح آبـــادی در نظام اداری
9. سـرباز شهیـد حسـن بخشیــان فـــرح آبـــادي، حاج صادق
10. گرایداشت یاد پدر بزرگ شهیرم مرحوم میرزا جواد فرزانه کناري، حاج صادق
11. شجره شناسي جمعيتي فرح آباد، حاج صادق
12. شهر تاریخی فرح آباد (زادگاه من)، مقاله حاج صادق
13. شهر فرح آباد ارمغان جديد براي منطقه
14. كشف مجهولات جديد در كاخ جهان نماي فرح آباد
15. پروژه هاي پيشنهادي براي فرح آباد
16. بي مهري به فرح آباد تا كي؟
17. فرح آباد قدمگاه امام علي (ع)، امام حسن (ع) و امام حسين (ع)
18. دلايل نامگذاري كاخ جهان نما
19. مازندران بهشتي بي مانند اما خاموش 
20. فرح آباد از نگاه آمار
21. شهر باستاني طاهان (فرح آباد-ساري)
22. فرح آباد تاريخي، باستاني، توريستي
23. فرح آباد، مركز بخش يا شهر توريستي
24. محوريت فرح آباد
25. استعدادهاي رشد و توسعه فرح آباد
26. فرح آباد بهشت فراموش شده
27. تنها مسجد صفوی در فرح آباد مرمت شد
28. بازسازی طاق ایوان ورودی مسجد تاریخی فرح آباد ساری
29. جاذبه های گردشگری استان
30. ميراث فرهنگي مازندران
31. آثار باستانی استان مازندران
32. آثار تاریخی شهرستان ساری

طي وبگردي زيادي كه انجام دادم و در سايت ميراث فرهنگي مازندران و كشور ساعت ها وقت صرف كردم و با انواع جستجوگرهاي مدرن نسبت به جستجوي مطالب مربوط به فرح آباد اقدام نمودم متاسفانه اطلاعات موجود در مورد اين آثار تاريخي فوق العاده اندك و كمرنگ است.  در مجموع مي توان اينگونه فرض كرد كه پس از ساعت ها تقلا فقط خستگي برايم باقيمانده و نسبت به اتلاف وقتي كه نمودم براي خودم متاسف شدم.

»تصاوير فوق العاده زيبا از فرح آباد ساري

» درباره فرح آباد، سابقه اعتقادي قبل از احداث مسجد جامع شاه عباسی به نقل از مرحوم آیت الله العظمی کوهستانی 

» درباره فرح آباد، شهر باستانی طاهان

» درباره فرح آباد، فرح آباد از نگاه آمار

» درباره فرح آباد، دلایل نام گذاری کاخ جهان نما

» درباره فرح آباد - تاریخی، باستانی، توریستی

» درباره فرح آباد - مرکز بخش یا شهر توریستی

» درباره فرح آباد - محوریت فرح آباد

» درباره فرح آباد - استعدادهای رشد و توسعه

» درباره فرح آباد - تذکر چند نکته

» درباره فرح آباد - پروژه های پیشنهادی

» شهر فرح آباد ارمغان جديد براي منطقه

» فرح آباد بهشت فراموش شده                                               

» تنها مسجد صفوی در فرح آباد مرمت  شد             

» بازسازی طاق ایوان ورودی مسجد تاریخی فرح آباد ساری 

قدیمی های فرح آباد نقل می کنند که روزی حضرت آیت الله العظمی کوهستانی بزرگ (اعلی الله مقامه) در حالیکه به دلیل کهولت سن و کثرت مراجعات مردمی، کمتر روستای کوهستان بهشهر را ترک می فرمود، به فرح آباد آمد و سراغ مسجد جامع شاه عباسی فرح اباد را از مردم گرفت.  ایشان اصرار فرمودند که در آن روز که اتفاقاً جمعه بودبه اتفاق مردم در آنجا نماز جماعت اقامه نمایند.

مردم فرح آباد که تا آن زمان در آنجا نماز نمی خواندند، علت این همه اصرار را از آن حضرت جویا شدند و ایشان در جواب فرمودند:

نقل قول های متفاوتی در خصوص این نام گذاری موجود است که در زیر به آنها اشاره می شود:

۱- استفاده مطلق از معماری اصفهان و اثار باستانی اصفهان در احداث این قصر یا همان دارالسلطنه تابستانی شاه عباس.

نظر به نام گذاری اصفهان به نصف جهان، از آنجایی که کاخ فرح آباد، آثار اصفهان را برای شاه عباس تداعی می کرد، آن را "نصف جهان نما" یعنی "اصفهان نما" نامیدند و رفته رفته به "جهان نما یعنی نمای نصف جهان مشهور شد. 

۲- تعداد جمعیت:  بیش از ۵۰۰۰ نفر

۳- فاصله تا شهر ساری:  ۲۲ کیلومتر

۴- فاصله تا آخرین روستای مسیر:  ۱۸ کیلومتر

۵- جمعیت سیار در فصول گرم:  بیش از ۵۰ هزار نفر

۶- تعداد خانوار فرح آبادی مقیم شهر ساری:  بیش از ۳۵۰ خانوار

۷- تعداد خانوار فرح آبادی مقیم تهران و سایر استان ها:  بیش از ۵۰ خانوار

آثار باستانی مجموعه فرح آباد عبارتند از:

۱- مسجدجامع شاه عباسی با معماری مشابه مسجد امام اصفهان

۲- کاخ تاریخی جهان نما

۳- عمارت شاه عباسی

۴- پل شاه عباسی

۱- مسجد بزرگ صفوي حاوي شبستان هاي بسيار بزرگ، سردري فوق العاده زيبا و گنبدي به غايت شكيل.  بازسازي انجام گرفته از پيشرفت كندي برخوردار است.  سازمان ميراث فرهنگي در معرفي اين بناي عظيم تاريخي بسيار ضعيف عمل مي كند و نامي از آن در آثار ملي ديده نمي شود و يا به صورت خيلي كمرنگ از كنار آن رد شده اند.  در سايت سازمان ميراث فرهنگي استان به آن فوق العاده كم اهميت داده شده است در حاليكه بناهاي كم اهميت تر در جاهاي ديگر به شدت تبليغ شده اند.

۲- ديوار بزرگ بجا مانده از كاخ جهان نماي فرح آباد مربوط به دوران صفويه كه در جنگ جهاني اول توسط روس ها تخريب شد و تاكنون نسبت به بازسازي آن هيچگونه اقدامي صورت نگرفته است.  آيا اگر اين اثر عظيم در اصفهان بود اينگونه مورد بي توجهي واقع مي شد؟

۳- پل صفوي كه امروزه مخروبه اي از آن به جاي مانده به دست طبيعت سپرده شده تا بر شدت تخريب آن افزوده شود.  هيچ حساسيتي براي حفظ آن وجود ندارد.

با توجه به اينكه در سفر رئيس جمهور و اعضاي محترم هيات دولت به مازندران در دو مصوبه مرمت مسجد و آثار تاريخي فرح آباد ساري مورد حمايت قرار گرفت، تاكنون اقدامي از سوي دست اندركاران ميراث فرهنگي براي جذب و مصرف اعتبارات بر روي اين بناي عظيم تاريخي صورت نگرفته است و در سطح تبليغات هم صدا و سيما و موسسات فرهنگي كمتر به آن مي پردازند. 

جناب آقاي استاندار كه از علاقمندان به فضاهاي باستاني و فرهنگي هستند انشاء الله پس از كسب اطلاعات لازم از روند پيشرفت امور در اين مورد گزارش لازم را خواهند داد.  اميدوار هستم كه با ارسال بازرس ويژه و امين چگونگي جذب و مصرف قريب به ۶۰۰ ميليون تومان اعتبار مورد بررسي قرار داده و درصد پيشرفت آن را به طور واقعي بررسي نمايند.

۱- هرگز كاركرد گذشتگان را تخطئه نكنيد تا آيندگان كاركرد شما را تخطئه نكنند.  اين با بررسي دقيق كاركردها و نقد آنان متفاوت است.  اتفاقاً لازم است كاركردها را بررسي و نقد نمائيد تا اگر اشتباهي رخ داده مجدداً شما آنها را تكرار ننمائيد.

طاق ايوان ورودي مسجد فرح آباد ساري متعلق به عصر صفوي و يكي از بناهاي باقيمانده از بقاياي شهر قديمي فرح آباد از سوي ميراث فرهنگي استان مازندران بازسازي مي شود.  

مرمت طاقهاي پشت بند ايوان ورودي، بند كشي اين مسجد و نيز آماده سازي كاخ جهان نماي موجود در اين مجموعه از جمله اقدامات مرمتي اين فصل به شمار مي رود.  به گزارش واحد اطلاع رساني سازمان ميراث فرهنگي كشور شهر تاريخي فرح آباد با وسعت 30 تا 40 هكتار كه در فاصله تقريبي 28 كيلومتري ساري قرار گرفته به فرمان شاه عباس صفوي بنا شد. 

در حال حاضر بقايايي از يك مسجد، مدرسه قسمت هايي از يك پل ديدار باقيمانه از يك قصر و حمام  از اين شهر در فاصله 2 كيلومتري ساحل درياي خزر به چشم مي خورد.  مسجد اين مجموعه با فرم چهار ايواني در زميني به ابعاد 76 × 65 متر بنا با گنبدي بلند بنا شده است.   

نماي ورودي اصلي را سلسله اي از طاقها و يك سردر ورودي تشكيل مي دهد كه پوشش داخلي آن مقرنس گچي است كه بر روي 16 قطاء بنا شده است.   ايوان اصلي داراي گنبد آجري بزرگ در قسمت جنوبي است كه محراب در آن قرار دارد.

تنها پايه هاي باقيمانده از مناره هاي اين مسجد، دو شبستان عظيم در دو طرف ايوان، حجره هايي در پيرامون حياط از ديگر بخشهاي اين مسجد عصر صفوي است.   سردر ورودي اين مسجد واقع در ضلع شمالي روزگاري مزين به كاشيهاي هفت رنگ بوده كه در حال حاضر تنها داغ كاشيهاي آن برجاي مانده است.

از تزئينات اين مسجد كه هم اكنون نشانه هايي از آن باقيمانده مي توان به كاربندي، كاشيكاري، مقرنس و گچ بري  اشاره كرد.   با توجه به كتيبه هاي باقيمانده بدنه بنا اين مسجد تا اواخر دوره قاجار مورد استفاده بوده است.

گفتني است مرمت گنبد خانه و مناره هاي مسجد، برچيدن كانال تخريب شده و غير اصولي ساقه گنبد، تعمير كامل ايوان و گنبدخانه جنوبي و نيز بخشهايي از حجره هاي شرقي و غربي بنا، مرمت ضلع شمالي، مناره ها  و ... از ديگر اقدامات مرمتي اين مسجد در دو سال گذشته محسوب مي شود.

 
استان مازندران به لحاظ موقعيت طبيعي و جغرافيايي در بخش طبيعت گردي جزء استانهاي برتر و قطب گردشگري كشور محسوب مي گردد. نزديك به 12 ميليون نفر گردشگر داخلي و دهها هزار توريست خارجي هر ساله به منظور گذراندن اوقات فراغت از اين استان ديدن مي كنند. وجود درياي مازندران (كاسپين ) با ساحل زيبا و مناسب بهمراه برخورداري از دامنه ها (و پاركهاي) جنگلي و كوهستاني ، وجود قله دماوند با 5670 متر ارتفاع معروف به بام ايران ، غارها، آبشارها ، رودخانه ها ، آبهاي متعدد سرد و گرم معدنی، چشمه ها، تالاب ها به ویژه شبه جزیره میانکاله در بهشهر بیش از 800  آثار تاریخی شناسایی شده نظیر مجموعه تاریخی شهرهای آمل، چالوس و ساری، این استان را به مجموعه ای متنوع براي استفاده گردشگران با انگيزه مختلف بدل نموده است. نزديك به يكصد واحد اقامتي شامل هتل ، متل ، هتل آپارتمان ، مهمانپذير و مجتمع تفريحي ساحلي ، جنگلي و كوهستاني همراه با دهها آژانس خدمات مسافرتي و جهانگردي خدمات لازم را به گردشگران ارايه مي كنند. بنیاد علمی  مهندس حریری بابل و موزه هاي: شهر بابل ، مجموعه فرهنگي كندلوس كجور نوشهر ، موزه تاريخ طبيعي خشكه داران در مسير جاده اصلي تنكابن - چالوس ، تماشاگه خزر كاخ رامسر و 000 امكانات بازديد بيشماری را برای بازديد گردشگران داخلي و خارجي فراهم آورده است .

جاذبه هاي طبيعي:

 علاوه بر سواحل دريا ، مناطق جلگه اي سبز ، دامنه جنگلي و كوهستاني بسيار زيبا به طول 338 كيلومتر از شرق به غرب ، سایر جاذبه هاي طبيعي آن  بشرح زير است شبه جزيره ميانكاله : يكي از 18 منطقه بيو سفري كره زمين در بهشهر ، تا خليج گرگان ( آشوراده) ادامه دارد.

ـ پناهگاه حيات وحش : ميانكاله ، سمسكنده ، دشت ناز و دودانگه  و چهار دانگه در ساري و سياه بيشه در آمل

ـ درياچه ها: ولشت كلاردشت (چالوس) ، خضرنبي (نوشهر) ، شورمست (سوادكوه) ، سدلار(آمل)

رودخانه ها : چالوس ، تجن ساري ، سجاد رود و بابل رود(بابل) ، هراز در آمل ،سرداب رود چالوس و چشمه کيله تنکابن

ـ آب معدني : آبهاي گرم روستاهاي آبگرم، اسك و استراباكوه (بائيجان ) در لاريجان آمل در مسير جاده هراز ، رامسر و سادات محله (رامسر) و آب سرد معدني  آمولو (آمل)

غارها : دانيال (سوادكوه) ، اسك (لاريجان آمل) و هوتو در (بهشهر)
ـ پاركهاي جنگلي : سي سنگان (نوشهر) و نور از بزرگترين و مهمترين پاركهاي جنگلي استان و كشور هستند.

ـ جاده هاي توريستي: چالوس ، هراز ، فيروزكوه و سه خط طلاي راه آهن سوادكوه ( و پل ورسك)

ماشينمان كه ترمز مي كند آهسته به سوي ما قدم برمي دارند . سلاممان را با ترديد پاسخ مي دهند، اما كنجكاوند. نگاه آنان برتو غريبه مي ماند تا آن زمان كه دورشوي.آنگاه پچ پچ ها شروع مي شود. براي گشايش آشنايي، جواني خنده رو به سوي ما مي آيد. به سادگي مي گويد كه نامش اميني است وعضو شوراي فرح آباد است. منتظر مي ماند تا از او پرسشي كني. مي خندد. چهره خسته وصميمي او ما را وادار مي كند تا خيلي زود خودماني شويم. تك تك نزديك ما مي شوند تا بهتر بشنوند. از آنهامي خواهيم تا درباره خزر آباد صحبت كنند كه با تعصب مي گويند اينجا «فرح آباد» است . پيرمردي مي گويد : باتوجه به شرايط اقليمي قبلاً به اين منطقه فرح باد مي گفتند كه بعدها فرح آباد ناميده شد. در ادامه صحبت وي مردي ميانسال مي گويد عمر فرح آباد بيش از ۴۰۰ سال است كه برخي از مكانهاي تاريخي آن باقيمانده است. وي در ادامه مي گويد اينجا بهشت روي زمين است . مي پرسيم حتماً بهشت گمشده است؟ با تعصب پاسخ مي دهد خير فراموش شده است. نگاهمان برروي لباسهاي مندرس ساكنين بهشت مي لغزد. از گفته مرد ميانسال جوششي در جمع ساكنين بهشت پيدا مي شود . مرد با خجالت مي گويد كه عمادي است و به عنوان عضوي از شورا اجازه مي گيرد تا فرح آباد را آنگونه كه هست نشانمان دهد. برادرش را صدا مي كند، كه قايقي بياورد تا ما را با بهشت فراموش شده آشنا كنند. عمادي ما را به قايق خود دعوت مي كند. نگاهش پايين است اما كاملاً هشيار تا مبادا براي ورود به قايق دچار مشكل شويم. وقتي همه مي نشينيم، موتور قايق به صدا درمي آيد وسفر برروي تجن كه حلقه برفرح آباد زده است شروع مي شود.
حاشيه زيباي رود ما را به ياد كارت پستالهاي بهاري مي اندازد. هوابيل ها منظره اي رؤيايي ايجاد كرده اند مي خواهيم تا باغهاي حاشيه را از نزديك ببينيم. قايق نگه مي دارد. لاك پشتي كوچك با ديدن ما سربه لاك مي برد. ناگهان نيزارها به صدا درمي آيند خوب كه نگاه مي كنيم سه گراز به سوي نقطه اي دور در حال گريزند. در دوردست پرندگان مي خوانند. محو مناظر خيال انگيز مي شويم . دوباره به راه مي افتيم. آسمان آبي و باغهاي ميوه حاشيه رود هارموني بي نظيري ايجاد كرده اند. به راستي متحير مانده ايم! باورش مشكل است اينجا تنها ۲۸كيلومتر با مركز استان مازندران فاصله دارد.
|||
در كنفرانس جهاني گردشگري با عنوان دنيايي پايدار از طريق گردشگري رئيس شوراي جهاني سفر و گردشگري گفت تا سال ۲۰۰۵ ميلادي، ۳۴۸ ميليون شغل در صنعت سفر وگردشگري وجود خواهد داشت.
ما با وجود اين همه جاذبه چنددرصد اين فرصت شغلي را به خود اختصاص داده ايم؟ وقتي فرح آباد در ۲۸كيلومتري مركز استان مازندران، با اين همه جاذبه فراموش شده است، ديگر جز محروم خواندن اين استان چه حرفي مي ماند؟
در كليه رودها وكانالهاي اروپا وآمريكا صنعت گردشگري رشد فزاينده اي داشته است و نهايت استفاده را مي برند. به عنوان نمونه براي گردش برروي آب با يك كشتي تفريحي متوسط در فرانسه از هرمسافر ۴۱۰۰دلار مي گيرند.
اما رود تجن با موقعيت طبيعي و جغرافيايي به طول حدود ۱۴۰كيلومتر با شرايط مناسب گردشگري از درآمدزايي صنعت توريسم بي بهره مانده است . مگر نه اين است كه استراتژي هاي جهانگردي از سرفصل هاي توسعه است ؟ جهانگردي نيروي اقتصادي انعطاف پذيري است كه به خوبي به انواع موقعيت ها پاسخ مي دهد.
درادامه راه بناهايي قديمي كه نشاندهنده هويتي تاريخي منطقه اند به چشم مي آيند. عمادي مي گويد: اين پايه هايي كه مي بينيد باقيمانده كاخ شاه عباس است.
در پي توجهات شاه عباس اول صفوي به شمال ايران بندر فرح آباد موردتوجه قرار گرفت. وي آثار متعددي از جمله كاخ سلطنتي ، مساجد، مدارس ، بازار، حمام ، پل و باغ هاي متعدد درآن ساخت. اين آثار مدتها بعد ويران شد و امروز از مسجد ومدرسه پل وديوارهاي كاخ آن آثاري باقي مانده است. بنابه شهادت تاريخ قدمت بناها در مجموعه فرح آباد ساري به دوره صفوي مي رسد كه فرح آباد بندري مهم واستراتژيك براي تحكيم حاكميت ايران در درياي خزر بود؛ اما تجن در سال ۱۸۸۶ ميلادي زيرنفوذ وقدرت روسيه درآمد وگويا از آن پس آبادي در فرح آباد متوقف مانده است.
به ابتداي مسير برمي گرديم. در ذهنمان اين پرسش ايجاد مي شود كه آيا مديران حاضرند كمي از سفرهاي پردستاورد خود صرف نظر كنند ودر همين استان توجه به دارايي هاي استان نمايند. درد تا كجا انتشار پيدا كند تا انگيزه حركت شود؟
از قايق كه پياده مي شويم فشاري برقلب خود احساس مي كنيم. چرا كه هميشه از تجن تنها شنيده بوديم كه ماهيان خاوياري درآنجا صيد مي شود وبس. مسؤولين حراست دريا از صيادان قاچاق مي گويند كه نسل ماهيان خاويار را از بين برده اند؟ اما چند صياد دراين منطقه وجود دارد؟ باوجود فاضلابهاي گوناگون كه از مركز تحقيقات شيلات گرفته تا كارخانه پودر ماهي كيلكا و كيلومترها بالاتر كه از ساري فاضلاب مجتمع مسكوني ششصددستگاه وارد تجن مي شود، چندسال ديگر از عمر تجن باقي است ؟ به جاي آن كه ما از كشورهاي پيشرفته در جهت احياي صنعت توريسم درس بگيريم چرا تنها براساس تصميم گيريهاي مقطعي وموضعي در منطقه عمل مي شود؟ به سراغ صيادان مي رويم، حسن در تمام مدت لبخند دارد. او مجروح جنگي است. از سختي هاي دريا مي گويد و نبود هيچ گونه فرصت شغلي. صدها بيكار در منطقه وجود دارد. اما تاكنون هيچ درماني انجام نگرفته است . وي مي گويد اگر ماهي صيد نكنيم چگونه زندگي را بگذرانيم .
يكي ديگر از اهالي بنام رضا مي گويد از پدران ما زمينهاي كشاورزي كه رسيده است آنقدر كوچك است كه تكافوي يك زندگي نيست. ما سالهاست كه تنها روزي خود را از دريا مي گيريم. به راستي صيادان منطقه چه مي كنند؟ آنها جان را به دست مي گيرند و به دريا مي زنند، تور مي اندازند وماهي مي گيرند، با قيمتي نازل مي فروشند و مايحتاج زندگي را تأمين مي كنند. صياداني كه خود هميشه صيد هستند.
باقر كه او نيز صياد است، مي گويد فكر مي كنيد ماچگونه صيد مي كنيم؟ چندخانواده سرمايه را روي هم مي گذاريم و قايقي مي خريم وبه دريا مي زنيم. اما واي به آن زمان كه صيد شويم. دارايي چندخانوار است كه از بين مي رود.
شب فرا مي رسد . صداي موج ما را با خود در آغوش خيال فرو مي برد كه از غوغاي تيراندازي وفرياد جا مي خوريم . به ياد حرف صيادان مي افتيم آنان صيد كرده ياناكرده شايد صيد شده اند! وسفرمان به آخر كه مي رسد تازه حس مي كنيم چه كارها كه مي توانيم بكنيم. هريك توريست خارجي معادل فروش چندبشكه نفت است؟ چه زماني مسؤولين به چنين اموري توجه مي كنند؟ چرا مازندران بااين همه جاذبه گردشگري در امر توريسم موفق نبوده است ؟ چرا دهها رود در استان تاكنون خشك شده است اما هيچ بهره اي براي بوميان منطقه يا كشور نداشته است؟ و ما براين باوريم كه هنوز جاهاي زيادي مانده تا شناسنامه مازندران محروم را كامل كنيم.
گزارش كنان تيزكن مغز را
گزارش ده اين نامه نغز را
نظامي

بدینوسیله از علاقه مندان آثار تاریخی استدعا دارد در صورت امکان اطلاعات و تصاویر مربوط به شهرستان خود را برای قرار گرفتن در این وبلاگ برای اینجانب ارسال نمایند

غلامعلی رنجبر

پيشگفتار:

استان مازندران با 24091 كيلومترمربع مساحت و 2603008 نفر جمعيت و از شمال به درياي خزر از مغرب به استان گيلان و از جنوب به استانهاي سمنان و تهران و از شرق به استان گلستان محدود است.

تعداد 15 شهرستان 360 شهر و 38 بخش و 104 دهستان در استان مازندران وجود دارد كه 43% از شهرها در طول نوار ساحلي درياي خزر واقع شده اند. مازندران تنها استاني است كه با سه محور هراز ، كندوان و سوادكوه با مركز كشور مرتبط بوده وسه فرودگاه ساري ،نوشهر ورامسر ارتباط هوايي آن را با ساير نقاط برقرار ساخته وراه آهن سراسري نيز ازان عبور مي كند علاوه بر آن جاده ساحلي از رامسر تا بابلسر به طول 220 كيلومتر وبا فاصله 10 الي 300 منر از كنار دريا مي گذرد . استان مازندران با توجه به موقعيت طبيعي وجغرافيايي در بخش طبيعت گردي جزء استانهاي برتر كشور محسوب ميگردد نزديك به 12 ميليون نفر گردشگر داخلي وبيش از 20هزار توريست خارجي هرساله به منظور گذراندن اوغات فراغت از اين استان ديدن مي كنند وجود درياي مازندران باساحل زيبا ومتاسب به همراه پاركهاي جنگلي ،غارها ،آبشارها ،رودخانه ها ،آبهاي سرد وگرم معدني ،چشمه ها ،تالابها ،درياچه ها وجاذبه هاي طبيعي ديگر ودارابودن يادمانهاي تاريخي ودارابودن نظير مقبره مير بزرگ آمل ،برج لاجيم سوادكوه ،برج رسكت سوادكوه ،مجموعه فرح آباد ساري ،عباس آباد بهشهر ،قلعه پولاد بلده نور،كندلوس نوشهر و.....اين استان را مجموعه متنوع براي استفاده گردشگران مختلف با انگيزه هاي گوناگون بدل نموده است .

مختصری از تاريخچه شهر ساری                                  

 بافت شهري ساري مركز استان مازندران رابه طوس بن نوذر نسبت مي دهند كه در قرن اول هجري به دست فرخان بن دابويه از ملوك گاوباره تجديد بنا شده است . مسجد بزرگ ساري اولين بنايي بود كه مسلمين توسط ابوالخطيب ، نخستين حاكم عباسي طبرستان ، در سنه 140 هجري قمري احداث كردند و سپس در همان مسجد جامع شهررا نيز بنا كردند. بناي اين مسجد در زمان هارون الرشيد به وسيلهْ يحيي بن يحيي شروع و توسط مازيار بن قارون تمام شد. ساري بعد از اسپهبدان نيز تقريباُ تا به امروز مركز مازندارن بوده است و فرمانروايان طاهري ، زيدي و آل باوند تا سال 635 هجري در آنجا حكومت كرده اند. اين شهر در سال 298 هجري توسط اقوامي كه از درياي خزر و سواحل آن هجوم آورده بودند به آتش كشيده شدو در اوايل قرن چهارم در اثر سيل صدمات بسيار ديد و خراب شد. ساري در زمان سلطان محمد خوارزمشاه و نيز بعد از آن ، در حملهْ مغول آسيب ديد و درزمان مستوفي ، شهر تقريباُ ويرانه بود. در زمان شاه عباس اول بناهاي مهمي در ساري ساختند. هنگامي كه زنديه طبرستان را فتح كردند مركز طيرستان ، از ساري به بارفروش (بابل كنوني) منتقل شد. در دورهْ‌آغامحمدخان قاجار (1200 – 1211 هـ . ق) مركز مازندران مجدداُ از بارفروش به ساري منتقل گرديد. زلزله سال 1220 هـ‌ . ق باعث تلفات جاني زيادي شد و شهر بيش از پيش روبه ويراني نهاد. در دوران اخير با عبور راه آهن از كنار شهر و احداث خيابانها و ساختمانهاي دولتي بار ديگر ساري رو به آباداني نهاد و امروزه يكي از شهرهاي زيباي استان مازندران و شمال كشور است.

مجموعه صفوي فرح آباد

 اين مجموعه در روستاي فرح آباد در 28 كيلومتري شمال ساري ، نزديك درياي مازندران واقع شده است و در عهد سلاطين صفوي مخصوصا در زمان شاه عباس كبير از مهم ترين بنادر شمال ايران و مركز مبادلات تجاري محسوب ميشد. به همين دليل كاخ سلطنتي، مساجد، مدارس، بازار، حمام، پل و باغ درآن احداث شده بود و مدتي از سال نيز محل سكونت و تفرجگاه سلاطين صفويه بود. متأسفانه براثر بي توجهي اهالي و دولت هاي وفت و غارت آن به وسيله يك دسته از قزاقان شورشي تزاري به سركردگي استپان رازين اكثر آثار گرانبها وابنيه مهم آن تخريب شد. و فعلاً تنها خرابه هاي مسجد، مدرسه پل و ديوارهاي باغ سلطنتي آن باقي مانده كه چيزي جز تأثر و حسرت به بار نمي آورد.

برج رسكت

بناي برج رسكت (واقع در روستاي رسكت او بخش دودانگه) در آغاز فرن پنجم هجري قمري ساخته شد. اين برج شامل بدنه آجري و گنبد است كه حد فاصل قسمت فوقاني بدنه و آغاز گنبد آن تزئينات مقرش كاري شده است و دو كتيبه آجري نيز به خط پهلوي ساساني و خط كوفي درروي آن به چشم مي خورد.

برج سلطان زين العابدين

برج سلطان زين العابدين به خاطر شيوه معماري و گنبد هرمي شكل هشت وجهي و همچنين تزئينات كاشي كاري صندوق نفيس چوبي، در رديف بهترين ابنيه تاريخي مذهبي ساري به شمار مي آيد. در بالاي در ورودي آن، كتيبه اي به خط رقاع بر روي كاشي نقش شده كه مضمون آن چنين است: عمل سيد علي بن سيد كمال الدين بناء آملي.

پارك جنگلي ميرزاكوچك خان

 اين پارك زير نظر سرجنگل داري ساري اداره مي شود و در كيلومتر 18 جاده آمل به تهران واقع شده است. درحال حاضر پارك مزبور مورد استفاده مسافران بين راهي و شهروندان آملي قرار مي گيرد و داراي امكانات تفرجگاهي مانند: آلاچيق، آب آشاميدني، سرويس دستشويي، اجاق، ميزو نيمكت است. اين پارك در ايام تعطيل مورد استفاده اهالي شهرهاي همجوار مانند آمل و بابل قرار مي گيرد. رودخانه هراز كه از ضلع شرقي اين پارك مي گذرد، جلوه خاصي به آن بخشيده است .

پناهگاه حيات وحش دشت ناز

 اين پناهگاه كه درحدود 55 هكتار وسعت دارد، درشمال شرقي ساري با فضايي از جنگل هاي جلگه اي قرار گرفته، از سال 1346 به صورت محل تكثير گوزن زرد ايراني درآمده است. در اين پناهگاه ضمن حفاظت و نگهداري گوزن زرد ايراني كه تعليف آنها دستي صورت مي گيرد همه ساله تعدادي از گوزن هاي توليد شده را به زيست گاههاي اصلي، يعني حواشي رودخانه دز و كارون منتقل مي كنند. تعدادي از گوزنهاي اين پناهگاه به جزيره اشك در درياچه اروميه نيز انتقال داده شده اند.

امام زاده عباس                               

 بناي امامزاده عباس ساري از نظر شيوه معماري و شكل گنبد هرمي آن ، اهميت تاريخي و هنري دارد. داخل صحن بقعه ، صندوق چوبي نفيسي برروي مرقد قرار دارد كه تاريخ سال 897 هـ . ق برروي آن حك شده است . دراين بقعه سه تن از امامزادگان به نام امامزاده عباس ، محمد و حسن مدفون هستند .

بناي امامزاده يحيي

ساختمان برج آجري امامزاده يحيي در شهر ساري واقع شده و داراي صندوق نفيس چوبي است كه از اهميت هنري و تاريخي برخوردارند. طبق كفاد كتيبه موجود، صندوق چوبي در سال 849 هجري قمري ساخته شده و باني آن خواجه حسن نام و كاتب كتيبه آن، فخرالدين مطهربن عبدالله الداعي است. به استناد شجره نامه موجود، امامزاده يحيي از فرزندان امام موسي كاظم (ع) است.

بناهاي تاريخي شهرستان بابـــل:

كاخ سلطنتي:

بناي آن مربوط به اوايل قرن چهاردهم هجري شمسي است و در داخل باغ وسيع و زيبايي در حاشيه جنوبي و داخل شهر بابل قرار دارد. ساختمانهاي دو طبقه با اطاقها و سالن هاي متعدد و مزين به گچ بريهاي بسيار زيباست. مصالح عمده آن را سنگ تشكيل مي دهد و نماي خارجي آن با سنگ به شكل چشمگيري تزئين شده است.

در ضلع غربي محوطه كاخ قرار دارد و از دو طبقه تشكيل شده كه طبقه دوم آن كوچكتر از طبقه اول و هر طبقه آن داراي 8 ضلع و 8 پنجره مي باشد.

در اوايل حكمراني كريم خان زند در سال 146 هجري قمري بوسيله محمدحسن خان پور آقا محمدخان قاجار بر روي رود بابل ساخته شد و در ورودي جنوب غربي شهر و ابتداي جاده قديم آمل قرار دارد. پل محمدحسن خان داراي 7 طاق (چشمه) و 2 طاق فرعي است.

طول آن 140 متر و عرض آن 6 متر بوده و از بناهاي مشهور تاريخي مازندران به شمار مي رود. اين پل محل تردد ماشينها است و در زير و اطراف پل محوطه پارك ايجاد شده است.

روستا ي مقري كلا در 25 كيلومتري جنوب غربي بابل و درمجاورت جاده آسفالت بابل به بندپي غربي قرار دارد. بناي مستطيل شكل آن با آجر و ملاط ساروج ساخته شده و شامل يك تالار بزرگ در طبقه اول وحجره و اتاقهاي متعددي در طبقه دوم است. به استناد كتيبه هاي تكيه در زمان ناصرالدين شاه قاجار ساخته شده و از نظر نقاشي، كنده كاري، گچبري و ظريف كاريهاي روي چوب از اثار تاريخي مازندران محسوب ميگردد.

در ابتداي ورود به شهر بابل از شهر آمل در كنار جاده جديد آمل به بابل واقع شده است اين بناي آجري با قاعده دايره اي ، گنبد هرمي شكل تزئينات كاشي اندك در هر ضلع بيروني در قرن نهم هجري قمري ساخته شده، و دو لنگه درب ورودي اين بنا و صندوق چوبين روي مركز اين بنا از آثار هنري ارزشمند وبسيار نفيس تاريخي به شمار مي رود.

بنا گرديده ا ست ساختمان اصلي دوطبقه مي باشد كه ستونها وپوشش چوبين سقف بنا داراي نقاشيهاي بسيارزيبايي هستند كه از لحاظ تنوع وتركيب رنگها وموضوعات نقشها بسيار ديدني است.

اين دو زيارتگاه در روستاي ييلاقي شيخ موسي در حدود 80 كيلومتري جنوب شهر بابل در منتهي اليه بخش بند پي شرقي قرار دارند. مسير و جاده آن از داخل شهر بابل كنار مي شود كه به جاده حبيبي معروف است و پس از طي مسافت 30 كيلومتر به آبادي گلوگاه مركز بخش بندپي شرقي مي رسد و در ادامه جاده با عبور از پل ساجدرود به طرف دهستان فيروزجا ادامه مي يابد، و پس از عبور از روستاي فيروزجا در ارتفاعات البرز به شيخ موسي مي رسد. كتيبه ها و نقش و نگارهاي موجود روي در بها و ضريح هاي زيارتگاه در نوع خود بي نظير و ديدني است.

اين بنا در زمان رضاشاه در اوايل قرن چهاردهم هجري شمسي براي اداره شهرداري ساخته شد و بعد از پيروزي انقلاب اسلامي بوسيله سازمان ميراث فرهنگي به موزه تبديل گرديده است. اين ساختمان داراي دو طبقه است كه هر طبقه ا زچند سالن و اتاقهاي متعدد تشكيل شده كه در حال حاضر اشياء و آثار تاريخي متعدد مربوط به دوران مختلف تاريخي براي گردشگران و محققان به نمايش گذاراده است.

اين بنا در قرن نهم هجري در مركز شهر بابلسر ساخته شد و يكي از زيارتگاههاي مهم مازندران به شمار مي رود و بين اهالي به امامزاده ابوجواب نيز معروف است.

مصالح عمده آن آجر، ملاط ، ساروج و كاشي بوده و گنبد هرمي شكل آن عظمتي خاص دارد.

اين بنا از نظر دارا بودن آثار ارزشمند و هنري مانند درهاي نفيس، صندوق چوبين و كتيبه هاي متعدد شهرت دارد. روي درهاي آن سه تاريخ سالهاي 858، 857، 841 هجري قمري حك شده است.

شهرستان بهشهر

بناي زيبا و باغ مصفا و دلفريبي است كه در مركز شهرستان بهشهر واقع گرديد و جوي آب وسط باغ به طرز زيبايي در شب دامنه كوه بصورت پلكان، آبشارهاي متعددي را به نمايش مي گذارد. عمارت اوليه مربوط به دوران شاه عباسي مي باشد كه در سال 1020 هجري قمري بنا گرديد و بعدها به مرور زمان تخريب شد و در اوايل دوران پهلوي بناي ديگري شبيه عمارت اوليه ساخته شد كه به ديوانخانه معروف بود و در حال حاضر بعنوان پارك شهر مورد استفاده قرار مي گيرد. بازديد براي عموم آزاد است و احتياج به مجوز نيست.

در روستاي تروجن در يك كيلومتري غرب بهشهر در مدخل ورودي شهر قرار دارد و آثار بدست آمده در آنها شامل تيغه هائي از سنگ، قطعاتي از استخوان سگ دريائي، آهو و اسكلت 3 انسان است كه احتمالاً در 75000 الي 50000 سال قبل مي زيستند و از اماكن باستاني مشهور كشور جهان به شمار مي رود البته رفتن به درون باغ با هماهنگي سازمان ميراث فرهنگي استان مقدور است.

از بناهاي مشهور عصر صفويه است كه در فرم معماري آن شرايط اقليمي مكاني وبهره گيري ا امكانات طبيعي محل لحاظ شده و همزمان با ايجاد شهر اشراف البلاد در سال 1021 هجري قمري به دستور شاه عباس در داخل شهر ساخته شده است. و بر روي يك سكوي سنگي چهارضلعي قرار دارد و شامل حجره ها و اتاقهاي متعددي مي باشد.

از جمله زيباترين چشم انداز فرهنگي و طبيعي كشور مي باشد كه در 9 كيلومتري جنوب شرقي بهشهر واقع شده است. و جاده آسفالته آن در منتهي اليه شرقي بهشهر در ابتداي جاده گرگان از مسير اصلي به طرف جنوب جدا مي شود.

دريا چه پارك به وسعت 10 هكتار همراه با عمارت ميان آن از جمله شاهكارهاي دوران صفوي است. اين عمارت از سنگ و آجر است و موقع آبگيري درياچه به زير آب مي رود و فقط سقف آن نمايان است و حدود 18 متر از اين عمارت در زيرآب است.

دو برج نگهباني آجري و بناهاي ديگري در فضاي پارك برجاي مانده كه همگي مربوط به عصر شاه عباس مي‌باشد و بازديد براي عموم آزاد است.

شهرستان چالوس

اين بنا درروستاي اجابيت شهركلاردشت قراردارد. مسير دسترسي به آن از چالوس آغاز ودرمسير كندوان ومحور ارتباطي چالوس به تهران تا مسافت 35 كيلومتر ادامه يافته وسپس در مركز شهر مرزن آباد بطرف غرب از جاده اصلي خارج شده وسپس از طي نمودن مسافت 35 كيلومتر ادامه يافته و سپس در مركز شهر مرزن آباد بطرف غرب از جاده اصلي خارج شده و پس از طي نمودن مسافت 23 كيلومتر به شهر كلاردشت مي رسد. اجابيت و كاخ آن در دامنه بلنديهاي جنوب مشرف بر شهر كلاردشت قرار دارد. اين بنا در 70 سال قبل و اوايل دوران پهلوي ساخته و داراي تزئينات گچ بري ، سنگ و نقوش بسيار زيباست. معماري ان ملهم از معماري اروپايي بوده و داخل ان نيز داراي اشياء و لوسترهاي زيبا و نفيس مي باشد. حياط زيباي ان پوشيده از درختان نراد است.

اين كاخ در ورودي جنوبي شهر چالوس از مسير كندوان و در فاصله 6 كيلومتري شهر چالوس در مجاورت جاده و محور ارتباطي چالوس به تهران قرار دارد.

اين بنا در اوايل دوران پهلوي و حدود 70 سال قبل ساخته شده، نماي داخلي و خارجي آن داراي تزئينات گچ بري و كاشيكاري بسيار زيباست. برخلاف ساير كاخها اين كاخ بسيار ساده و بي پيرايه است و مصالح عمده آن را سنگ و آجر تشكيل مي دهند.

اين كاخ همانطوركه نامش مشخص مي گردد به منظور استراحت موقت و كوتاه مدت بكار مي رفته است.

شهرستان تنكابن

اين غارزيبا درارتفاعات مشرف به سلمانشهر در30 كيلومتري شرق تنكابن درمسير ارتباطي كناره چالوس به تنكابن

قراردارد اين شهردرساحل زيباي خزرواقع شده ومسير دسترسي به غار دانيال ازوسط شهر وازخيابان مياني شهرومحورارتباتي درمحل ميدان مركزي شهر ووارد خيابان دري گوشه ميشود.اين خيابان درادامه شهر خارج وبطرف جنوب ودامنه البزادامه پيداميكتد ودرخاتمه به چاري ميرسد واز وسط رود چاري گذشته وپايان مي يابد. كه فاصله تنكابن تاآخر روستاي چاري 4 كيلومتري بوده واز محل باپاي به 1 ساعت زمان لازم ا ست تا باعبور از ارتفاعات بلاع وئيبا وجنگلي به دهانه غاررسيد . داخل غار بسيار سرد بوده وآب گوارا وسردي هم درداخل جاري است مواد آهگي چكيده ازشقف غار منظره زيبايي دارد پهناي غار از 2 الي 5 متر متغير است وطول آن نامعلوم است وبه گفته بوميان به 6000 متر مي رسد .

شهرستان رامسر

اين موزه در محل كاخ سلطنتي رامسر و در مجاورت غرب هتل بزرگ قرار دارد.كه علاوه بر اشيايي كه برنمايش گذارده شده ساختمان كاخ نيز ديدني است اين بنا در اوايل دوران پهلوي درميان باغي بزرگ باشيوه معماري اروپايي ساخته شده ا ست سنگهاي مرمرسفيدرنگ درتزيينات خارج بنا وستونها ومجسمه حيوانات بكاررفته به اين كاخ جلوه اي ويژه بخشيده ا ست كه دفاتر خدمات مسافرتي ومجريان تورهاي مختلف مي توانند با هماهنگي قبلي با مسئو لين آن از اين مكان زيبا ديدن نمايند .

شهرستان نور

يوش وزادگاه نيما يوشيخ

يوش درفاصله 5 كيلومتري غرب بلده ومسير منتهي به جاده كندوان كه علاوه بر جذا بيتهاي طبيعي بدليل وجود زادگاه زيباي نيما يوشيخ شاعر معروف ونوپرداز معاصر كه مقبره وي نيز همواره مورد استقبال ادب دوستان جهان است قرار دارد خانه نيما كه آرامگاه وي نيز ميباشد ازبنا هاي اواخر دوره صفويه است كه با ويژگيهاي سنتي منطقه كوهستاني نور ساخته شده وبا پلان مربع شكل داراي يك حياط مركزي واتاقهاي متعدد دراطراف حياط ا ست .عناصر تزييني آن شامل آجركاري، گچبري، رنگ كاري ، خراطي، ارسي هاي زيبا و آينه كاري از زمره آثار مهم كشور مي باشد.

اين بقعه در 3 كيلومتري شرق چمستان واقع شده است. شهر چمستان در 15 كيلومتري شرق نور قرار دارد و مسير آسفالته آن از داخل شهر نور آغاز و پس از عبور از مسيري زيبا به چمستان رسيده و بعد از آن با مسافت 15 كيلومتر به شهر چمستان ختم مي‌گردد. بقعه مذكور در جانب شمالي و مجاور با جاده قرار دارد.

آقا شاه بالوزاهد از عرفاي اواخر قرن 7 و اوايل قرن 8 هجري قمري است و مرشد شيخ حسن جوري عامل اصلي نهضت سربداران خراسان در عهد حكومت مغولان است.

بناي آجري با گنبدي مخروطي و تزئينات كاشيكاري بر روي مرقد آقا شيخ بالوزاهد ساخته شده كه از آثار مهم تاريخي مازندران به شمار مي رود.

در مركز روستاي لاويج قطعه سنگ بزرگي وجود دارد كه بر اثر عوامل و فرسايش طبيعي بشكل يك فيل نشسته بر زمين خودنمائي مي كند كه مسافران اين روستاي خوش آب و هوا از اين منظره طبيعي و منحصر بفرد نيز ديدن مي كنند. البته بعد از گر آب گرم لاويج با حداقل ده دقيقه پياده روي مي توانيد از فيل سنگي هم ديدن نمائيد.

بر روي ارتفاعات شمالي مشرف بر شهر بلده يك قلعه عظيم به چشم يم خرود كه ا زمعروفترين و بزرگترين قلعه هاي بر جاي مانده در شمال ايران است . اين قلعه تا اوايل دوره صفويه داير و سكون بوده و مركز يكي از مقتدرترين قدرتهاي محلي آن روز ايران بوده است.

رياست و كوتوالي آن با ملك كيومرث پادوسبان و فرزندان او بوده است. دسترسي به آن نيز چندان مشكل نيست و تنها با صعود از يك ارتفاع در كنار شهر بلده اين كار ممكن مي شود.

در داخل شهر بلده در دامنه كوه واقع شده و دومين بناي مرتفع شهرستان نور است. گنبد آن مخروطي و مصالح آن از آجر و روكش گچ مي باشد در حد فاصل گنبد و بدنه نيز نور گيرهائي تعبيه شده و ملاق نماهاي اطراف آن راتزئين كرده اند. گنبد از داخل با مركب سياه زينت يافته و گچ بريهاي زيبايي نيز در آن ديده مي شود . و در دو قسمت نقش شيري را كشيده اند كه ماري به دور كمر آن حلقه زده است. كتيبه اي به خطر كوفي و جود دارد كه دو بار نام حضرت محمد(ص) و نام حضرت علي (ع) را نقش كرده اند.

كتيبه چوبي روي صندوق نام شيخ احمد نوري و تاريخ 1102 هجري قمري را دارد.

شهرستان قائمشهر

مسير دسترسي به بناي تاريخي امامزده صالح و مناظر طبيعي اطراف آن از خيابان ساري در داخل شهر قائمشهر آغاز و به طرف جنوب شرقي امتداد يافته و پس از عبور از روستاي معروف كوتنا در 17 كيلومتري قائمشهر در دامنه هاي زيباي البرز و بر روي يك تپه بلند به محل مذكور مي رسد، تمام مسير به غير از دو كيلومتر پاياني آسفالت مي باشد، بناي آجري و مستطيل شكل با ضريح چوبي ساده و دو لنگه در با كنده كاري و كتيبه در يك فضاي مشجر زيبا و بر قله يك تپه مرتفع واقع شده و همواره براي علاقمندان به طبيعت، آرمش و زيارت مورد استفاده قرار مي گيرد.

روستاي كردكلا در 38 كيلومتري شمال شرقي قائمشهر قرار دارد و مسير دسترسي به آن از 5 كيلومتري جنوب قائمشهر از جاده سوادكوه جدا شده و پس از عبور از جنگلهاي زيبا به كردكلا مي‌رسد.

بناي قديمي تكيه داراي طرحي مستطيل شكل به ابعاد 23*8 متر است كه سقف آن سفال پوش بوده جرئيات معماري آن مشتمل بريك ايوان ستوندار باچهار ستون چوبي است كه درطرفين آن اتاقهايي دردوطبقه به صورت قرنيه وجوددارد بناي تكيه كردكلا علاوه برويژگيهاي معماري داراي تزيينات ونقاشيهاي زيباي دوره قاجاريه است .

اين ا ثردرسال 1380 هجري قمري ودراوايل سلطنت ناصريدين شاه قاجار ساخته شده ا ست .

شهرستان سوادكوه

بعد از عبور از آبادي ورسك در ادامه مسير بطرف تهران جاده سوادكوه از تونل ورسك عبور كرده و تقريباً در فاصله 2 الي 3 كيلومتر بعد از تونل در جانب شرق جاده و در ارتفاعات مشرف بر ميسير پلها، تونلها و راه آهن بشكل زيبا و با شكوه در 3 ارتفاع مختلف و بموازات هم مشاهده مي شود و در واقع براي كم كردن شيب و افزايش ضريب قدارت لكوموتيوها راه آهن را به وسيله احداث پل ها و تونلهاي متعدد بصورت مارپيچ دور كوه پيچانده اند.

آبادي ورسك در كيلومت95 قائمشهر به تهران در محور سواد كوه قراردارد .پل ورسك كه ازشاهكارهاي معماري جهان به شمار مي رود ودرجانب شرقي ارتفاعات مشرف به آبادي وزسك ساخته شده وراه اهن سراسري تهران شمال را بهم متصل مي كند اين پل دردهه اول قرن چهار دهم هجري شمسي ساخته شد ودر زمان جنگ جهاني درسال 1964 ميلادي به پل پيروزي معروف شد مسير دسترسي به آن با صعود از ارتفاعات شرق ورسك ودر صورت كسب مجوز از مقامات ذيصلاح مقدور است البته از جاده سوادكوه وآبادي ورسك وفواصل دورتر اين پل باشكوه خاص قابل مشاهده مي باشد اين پل علاوه بر اهميت ويژه درصنعت حمل ونقل از جاذبه هاي سياحتي كشورمحسوب مي شود.لازم به ذكر است درساختمان آن بيشتر از فلز استفاده شده ا ست

بناهاي تاريخي شهرستان آمل:

آبشار شاهان دشت:

در 65 كيلومتري شهر آمل در جاده هراز و مسير منتهي به شهر تهران در ارتفاعات مشرف به روستاي زيبا و ييلاقي شاهان دشت در جانب جنبي جاده و رود خانه هراز از اين آبشار پراب دائمي و عظيم با شكوهي وصف ناپذير خودنمائي مي كند. آبشار شاهان دشت با ارتفاع تقريبي 50 متري يكي از بزرگترين آبشارهاي استان مازندران به شمار مي رود.

قابل ذكر است كه جاده فرعي منشعب از جاده هراز تا آبشار مذكور تقريباً 10 دقيقه فاصله دارد و بعد از خاتمه جاده از روستاي شاهان دشت 15 دقيقه پياده روي دارد.

امامزاده عبدالله (ع):

اين زيارتگاه مهم در 12 كيلومتري جنوب غربي آمل در دامنه هاي سرسبز البرز شمالي قرار دارد. مسير دسترسي به آن نيز از خروجي شهر در بلوار تهران آغاز و پس از طي مسافت 4 كيلومتر در ابتداي جاده هراز به دو راهي امامزاده عبدا... (ع) مي رسد كه در جانب غرب جاده و رود هراز بطرف امامزده عبدا... ادامه مي يابد.

ساختمان اصلي امامزاده عبدا... با معماري بسيار زيبا در سال 1343 با عظمتي خاص بنا گرديد در داخل حرم و بر روي مقبره ضريحي از طلا و نقره به طول 463 و عرض 375 و ارتفاع 275 سانتي متري قرار دارد كه بوسيله هنرمندان اصفهاني ساخته شده است.

در 65 كيلومتري جنوب شهر آمل در جانب غربي رود و جاده هراز و تونل بايجان در كنار محور ارتباطي تهران به آمل در زمان ناصرالدين شاه و به دستور وي نقش برجسته سنگي زيبايي بر سينه كوه و مشرف به رود هراز كنده شده كه د رمازندران بي نظير بوده است در اين حجاري ناصرالدين شاه به همراه چندتن از امراي كشوري و لشكري نشان داده شده است.

به ملك قلا معروف است و در 65 كيلومتري شهر آمل در جاده هراز و مسير منتهي به ترهان و در ارتفاعات مشرف به روستاي شاهان دشت بر روي يك كوه هرمي شكل در كنار روستاي ييلاقي شاهان دشت و دره رود و جاده هراز قرار گرفته و كاملاً براي مسافران مسير هراز و محور ارتباطي تهران به آمل قابل مشاهده است.

ظاهراً اين قلعه متعلق به ملك بهمن آخرين سلطان سلسله استندار لاريجان بوده است.

اين دو بناي تاريخي در مجاورت يكديگر در حاشيه شمالي شهر آمل در منطقه چاكسر و در جانب غربي بلوار شهيد بهشتي آمل قرار دارند. ساختمان آجري آنها متعلق به قرن نهم هجري قمري بوده و بناي ناصرالحق آرامگاه وي مي باشدكه در سال 304 هجري قمري در اين مكان به خاك سپرده شد و گنبد ديگر متعلق به شمس طبرسي از فقها و علماي آمل مي باشد.

بناي اصلي آن متعلق به قرن 6 هجري قمري بوده ك در دوران مختلف بازسازي شده ولي شكل اوليه را حفظ نموده، اين ساختمان آجري با برج 8 ضعلي و گنبد هرمي با ارتفاع 12 متر در نزديكي گنبدهاي ناصرالحق و شمس طبرسي در منطقه چاكسر آمل و در مجاورت بلوار شهيد بهشتي قرار دارد.

عليرغم شهرت اين بنا به آتشكده، شكل ظاهري آن چندان با كاربرد آن تناسب ندارد. احتمالاً مكان اصلي آن آتشكده بوده كه بعد از اسلام آوردن مردم آمل شكل آن تغيير يافته است.

اين بناي عظيم آجري با پلان مربع شكل و در كنار بلوار شهيد بهشتي شهر آمل در منطقه چاكسر قرار دارد.

يكي ازمهمترين بناهاي تاريخي مازندران است كه در عهد سلطنت شاه عباس صفوي در سال 1020 هجري قمري بر روي مدفن ميرقوام الدين مرعشي بنيانگذار سلسله مرعشيان مازندران در اواخر قرن هشتم هجري قمري ساخته شده و در مركز بافت قديم شهر آمل در سبزه ميدان و مجاورت مصلاي بزرگ قرار دارد. اين ساختمان از لحاظ ويژگي هاي معماري گنبد سردرب ها ، كاشي كاري و كيبه ها كم نظير است. پلان آن چهارضلعي، مساحت آن 781 مترمربع و مصالح عمده آن آجر است.

علاوه بر ميربزرگ اماكن فراواني در شهر آمل وجود دارد كه دفاتر خدماتي مسافرتي مي توانند براي بازديد در شهر همه آنها را در برنا مه خود بگنجانند.

اين بنا با پلان مربع شكل و بدنه آجري و گنبد هرمي شكل در قرن نهم هجري در شهر آمل ساخته شد و در ابتداي بلوار طالب آملي قرار دارد.

بر روي درب صندوق چوبين روي مرقد كتيبه هاي زيبايي به خط رقاع حك شده كه طبق مفاد آنها، مزارمتعلق به ابومحمدابراهيم از فرزندان امام موسي مي باشد.

بناي امامزاده قاسم متعلق به قرن هشتم هجري قمري است و درمحله پايين بازار آمل در مجاورت بلوار شهيد بهشتي قرار دارد. از لحاظ شكل و پلان داراي ويژگي هايي است كه آن را منحصر به فرد نموده. بطوريكه نظير آن در مازندران ديده نمي شود. بناي 8 ضلعي با گنبدي كوتاه بر روي يك صفحه قرار دارد. كه با ملاط بر روي آجر تزئيناتي روي آن صورت گرفته است.

فرح آباد: مركز بخش يا شهر توريستي؟

يكي از اصيل ترين آدرسهاي تاريخي شهرستان ساري و يا حتي استان مازندران در ايران باستان، بلاترديد "شهر تاريخي فرح آباد" مي باشد.  مردم هر جامعه اي براي اعلان اصالت، هزينه هاي بسيار سنگيني را متحمل مي شوند تا حتي بتوانند گوشه هاي ناچيز و نمونه هاي ناقص قدمت تاريخي و باستاني خويش را به عرضه نمايش يگذارند.  هرچند كه با برنامه ريزي هاي صحيح چندين برابر آن هزينه ها را بدست آورده و همانند كشورهايي مثل مصر، هند، چين و غيره حتي از آن ارتزاق ملي نيز مي نمايند.

اصالت تاريخي فرح آباد به اندازه اي قوي و افتخارآميز است كه جداي از علاقة اهالي يك محل، مستلزم ابراز علاقة عام از سوي همة شهروندان مازندراني و حتي ايراني است، چرا كه فرح آباد نگين تاريخي حلقة مازندران در همة آثار مكتوب اعم از محققان ايراني و خارجي و بخصوص اروپايي ها است.  چگونه است وقتي كه كشور قدرتمندي مثل انگلستان، عليرغم برخورداري از مظاهر بزرگ صنعتي مدرن، نه تنها آثار باستاني كشور خود، بلكه با سرقت و يا خريدهاي ميلياردي آثار باستاني ديگر كشورها، موزه هاي مصنوعي خود را به نمايش مي گذارد، آنوقت ما بايد براي احياء يك مجموعة آثار باستاني و تاريخي، كلاس كارمان را در حد رقابت با يكي از روستاهاي اطراف كه همين الان نيز به اندازة يك سوم فرح آباد است تنزل دهيم؟!

تأسف انگيز اينكه، اين تلاشها نهايتاً براي مركزيت يك بخش دور افتاده با بافت روستايي و پراكنده است، در حاليكه استحقاق فرح آباد، هم از بعد تاريخي، و هم از بعد سرمايه ها و آثار باستاني و هم از بعد جمعيتي در حال حاضر به همراه استعدادهاي بالاي اقتصادي اعم از برخورداري از دريا، رودخانه، اراضي كشاورزي، بازار و تعداد مراكز تجاري، خدماتي و توليدي و برخورداري از امكانات بزرگ دولتي در پلاژها، كه در ادامه بدانها پرداخته خواهد شد، كاملاً و اثباتاً، در خور تأسيس يك شهر ارزشمند توريستي است.

ترديدي وجود ندارد كه سرمايه گذاري در فرح آباد، بهيچ وجه يك طرفه و يا دفن هزينه تلقي نشده، بلكه مطمئناً با سرعت زايدالوصفي، نه تنها هزينه هاي انجام شده برمي گردد، بلكه درآمد جاوداني را متوجة استان مازندران مي نمايد كه شايد قابل قياس با درآمدهاي ارزي ناشي از صادرات ساير كالاهاي تجارتي و توليدي نباشد و اين جداي از اعتبار معنوي و ارزش گذاري هاي جهاني و حتي ارائة تعريف جديد از مازندران خواهد بود.  كتاب "فرح آباد" اگر به همان شكلي كه در آثار مكتوب تاريخي به ثبت رسيده، از پراكندگي و تشتت خارج شده و مدون گردد و از طرفي، در ابعاد معماري و مهندسي و نيز طرحهاي حاشيه اي احياء گردد يقيناً همچون برگ زريني، زينت بخش سيماي مازندران براي تمام مشتاقان خواهد شد، كاري كه در كرمان، اصفهان و جاهاي ديگر تجربه شده و مي توان اين تجربه مفيد را قوي تر از آنها بكار گرفت، با اين توضيح كه فرح آباد، قدمتي فراتر از اين نام تحت عنوان "طاهان" نيز دارد كه جداً قابل تأمل است.

واقعيات منطقه:

"فرح آباد" در فاصلة 5/23 كيلومتري ساري، و طبق برآوردهاي جديد با توجه به پيشرفت شهر ساري و همينطور روستاي فرح آباد به سمت همديگر در 22 كيلومتري ساري واقع شده است و عليرغم تبليغاتي كه شده، بايد گفت كه "فرح آباد"، روستاي مياني روستاهاي جادة فرح آباد است، چرا كه آباديهاي بزرگي چون طوقدار، قاجارخيل، حميدآباد، اسفندان، سوته، شريف آباد، طاهرآباد و نيز آباديهايي همچون گرجي پل، نبي آباد، تازه آباد، شيرين پل، ولي آباد و آباديهاي پراكنده ديگر، در فاصله هاي معقول، همچون حلقه اي فرح آباد را در ميان گرفته و علاوه بر مياني بودن به لحاظ موقعيت جغرافيايي، آن را بعنوان يك روستاي محوري و مركزي براي خريدهاي عمده تر، فعاليت هاي بانكي، مخابراتي و خدماتي و درماني از گذشته هاي دور پذيرفته و براي اين اهالي آباديهاي بزرگ، فرح آباد يك پاتوق شهري است.  در مدارس فرح آباد، هميشه واژة "اطرافيها" وجود داشته و اين مكان ها، همواره همگاني بوده و هرگز در انحصار كامل اهالي نبوده است و به همين خاطر "فرح آباد" تنها روستاي مهاجر پذير در بين روستاهاي اطراف مي باشد.  وجود شهميرزاديها و ييلاقيها در بازار فرح آباد و اقامت اهالي اطراف در آن، كه همين الآن نيز بورس خريد و فروش اراضي مسكوني را گرم نگه داشته و قيمت ها را تصاعدي بالابرده، حاكي از چنين اقبالي است كه همواره وجود داشته كه البته اين جداي از اقبال تهراني ها در خريد باغات و ويلاها است.  فرح آباد يكي از سرزنده ترين روستاهاي مازندران در تمام فصول سال است و تحركات آن حاكي از چند بعدي و هم استعداد بودن با شهرهاي كوچكتر مي باشد.

هرچند در سر شماري سال 1375 جمعيت آن براي 522 خانوار 2424 نفر برآورد شده ولي واقعيت موجود اين جمعيت را به بيش از 800 خانوار و بالاي 4000 نفر نشان ميدهد.  همين مقدار جمعيت براي فعال بودن كفايت ميكند و اين در شرايطي است كه بسياري از احتياجات اهالي روستاهاي اطراف در اينجا تأمين مي گردد و حضور آنها نيز در روستا كاملاً محسوس است و جمعيتي كه از شهرهاي اطراف براي ماهيگيري در كناره هاي  رودخانه كه يك ساحل 4 كيلومتري را در اختيار دارد، وارد روستا مي شود، در كنار تجمعاتي مثل مدارس پيش دبستاني، دبستاني، راهنمايي و دبيرستان، البته به تفكيك دختران و پسران و تجمعات پاسگاه انتظامي، بانك صادرات، مراكز درماني و اماكني همچون نانوايي و ايستگاههاي مسافربري و فعال بودن بازار بنگاههاي مسكن و آژانسهاي تلفني و تجمعات قهوه خانه اي كه پاتوق ميانسالان است و مراكز فعالي همچون شركت تعاوني ماهيگيران، شركت تعاوني روستايي و غيره، شور و نشاط عجيبي را ايجاد مي كند كه موجبات وجد آدمي را حتي در ميان ترافيك و با همان تعدد تردد خودروها، فراهم مي آورد. 

 با توجه به همة مواردي كه براي فصول پاييز، زمستان و اوايل بهار بيان گرديد، حساب 5 ماه ديگر سال و مخصوصاً اواخر خرداد تا پايان شهريور كاملاً جداست، چرا كه اقامت كامل مسافران در پلاژهاي متعدد دولتي و تردد مسافران كشوري و بعضاُ و بندرت خارجي، جمعيت و شلوغي فرح آباد را از مرز 20 هزار نفر نيز عبور مي دهد و چهرة فرح آباد كاملاً متغير ميشود، نشاط و سرزندگي عجيبي متوجه اهالي مي شود، درآمدها بطور زايدالوصفي افزايش مي يابد، بيكاري رنگ مي بازد، سواحل رونق مي گيرد، ترافيك جاده اي، رونق مراكز تعميراتي و خدماتي، تفداد گشتها، سوت ناجيان غريق، اجراي طرحهاي سواحل براي شنا، چراغاني مغازه ها، نمايشگاه بيروني مغازه ها، جلوه گري صنايع دستي بخصوص كارهاي چوبي و حصيري، فعاليت قايقرانها و پدالوها، اجارة ويلاهاؤ بازار گرم عكاسها، مركب دارها، تمشك و انجير فروشي بچه ها، اجاره مايوها و لباس داري بچه ها، قدم زدنها و آشنا شدن بومي ها با مسافران و بعضاً جاودانه ماندن اين دوستي ها و ادامه رفت و آمد در ساير فصول، و همينطور حوادث تلخ وشيرين ديگر بعضاً مثل غرق شدنها و درگيريهاي جوانانه، آثار زيباي جضور مسافران در سواحل فرح آباد است كه البته شدت ازدحام مسافران و كنجكاوي هميشگي مسافران، عمدتاً آنها را به داخل محل نيز مي كشاند كه اين امر، بافت قديمي فرح آباد را نيز فعال مي نمايد كه جداً جاي خوشحالي اهالي از اين موقعيت استراتژيك در بعد توريستي است.

حتي يك روستا، غير از روستاي فرح آباد از اين امكان، اقبال و نشاط در طول سال برخوردار نيست و نمي توان فرح آباد را بعنوان يك روستاي صرف نگاه كرد، بلكه بايد نگاهي عميق تر و فرابومي به آن داشت، چرا كه فرهنگ جاري مردم نيز تحت تأثير حجم هميشگي مسافران، قابل مقايسه با فرهنگ بومي اهالي، بخصوص روستاهاي اطراف نبوده و نمي باشد و حالت چند مليتي پيدا كرده است.